De list

Middenyn in ekologyske krisis dy’t derta laat hat dat alle regearingen fan ’e wrâld sawol frijwillige as ferplichte eutanasy oplein ha, as middel om de befolking ûnder kontrôle te hâlden, nûget de pensionearre talkshowhost Jacques Jorritsma syn fjouwer folwoeksen bern út foar in itentsje by him thús mei syn twadde frou, televyzjekok Diana Kas. Dy bern binne de kontroversjele polityk kommentator Jorrit Jorritsma, de yn opspraak rekke Rixt Jorritsma, CEO fan in faramseutyske firma, B-aktrise Aafke Jorritsma, de krekt ôfkickte Nanne Jorritsma, en Rixt har dochter Mare. De bern binne yn skok as Jacques ûnferwachts oankundiget dat hy en Diana har frijwillich opjûn hawwe foar it nasjonale eutanasyprogramma. Diana seit dat se it neigesetsje klearmeitsje sil, mar slûpt it hûs út, nei’t se in briefke efterlitten hat dêr’t se yn skriuwt dat se fan gedachten feroare is. Piebe Durkstra fan it Ministearje fan Boargersaken komt yntusken by it hûs fan de Jorritsma’s oan, yn it selskip fan wapene aginten Gurbe en Bonne. Dan fernimme de bern dat Jacques de eutanasy fan him en Diana pland hat foar dyselde jûn, sadat elkenien derby oanwêzich is. De bern binne yn skok as Jacques ûnferwachts oankundiget dat hy en Diana har frijwillich opjûn hawwe foar it nasjonale eutanasyprogramma. Diana seit dat se it neigesetsje klearmeitsje sil, mar slûpt it hûs út, nei’t se in briefke efterlitten hat dêr’t se yn skriuwt dat se fan gedachten feroare is. Piebe Durkstra fan it Ministearje fan Boargersaken komt yntusken by it hûs fan de Jorritsma’s oan, yn it selskip fan wapene aginten Gurbe en Bonne. Dan fernimme de bern dat Jacques de eutanasy fan him en Diana pland hat foar dyselde jûn, sadat elkenien derby oanwêzich is. No’t Diana ôfwêzich is, besiket Jacques de ôfspraak mei it Ministearje te fersetten. Dat giet lykwols samar net. Piebe herrinneret Jacques oan de annulearringsbetingsten. Dy hâlde yn dat de rekkenings fan ’e famylje beferzen wurde sille en dat Jacques publyklik ôfskildere wurde sil as in leffert en in ferrieder. Dat makket dat Jacques derfoar kiest dochs troch te setten mei de eutanasy. Nei syn dea skokt Piebe de famylje noch mear troch harren der op te wizen dat er wetlik ferplichte is om in twadde lichem mei te nimmen, lykas oarspronklik pland. Piebe nimt Mare, dy’t frijsteld is fan eutanasy omdat se minderjierrich is, mei nei syn mobile mortuarium, in soarte fan grutte camper, wylst de fjouwer Jorritsma’s twa oeren de tiid krije om te besluten wa fan harren neist Jacques noch mear stjerre moat.

Rânelân

Dit stik kinne selskippen fergees, dus sûnder ôfdracht fan auteursrjochtenjild opfiere!!!

“Dit stik is no allinnich noch digitaal te bestellen. Nim fia de mail kontakt mei ús op.”

Lutske, dy’t har tsjintwurdich Lea neamt (har skriuwerspseudonym is har nije namme wurden), wennet sûnt har stúdzje yn de Rânestêd, mar is opgroeid op in pleats op it Fryske plattelân. Se hat it boek Rânelân skreaun, wêryn ’t se ôfrekkenet mei har ûngelokkige jeugd op it Fryske plattelân en mei it gesin dêr ’t se út komt, tsjin de eftergrûn fan de tsjinstelling tusken de Rânestêd en it “Rânelân”, tusken de stêd en it plattelân. In tsjinstelling dy’t se swier oanset. De pesterij dêr’t se yn har jeugd ûnder te lijen hân hat, makket in wichtich ûnderdiel út fan it boek. Lea is tsjintwurdich fegetarysk en tegearre mei de non-binêre Elias. Se komt hast net mear thús; de lêste kear is al in pear jier lyn. Se binne útnoege foar de brulloft fan har broer Johan, dy trouwe sil mei Karin, dy’t har tsjintwurdich Carina neamt. Lea is lykwols benaud dat har famylje har boek lêzen hat, en har ynterview op de radio oer it boek heard hat. Se komt har jeugdleafde Douwe ek wer tsjin, dy’t noch altyd gefoelens foar har koesteret. Elias stimulearret Lea om net fuort te rinnen foar har ferline, en de konfrontaasje oan te gean.

Roes

Leararen Melle, Tseard, Pytsje en Nanne binne freonen en kollega’s op in middelbere skoalle yn Drachten. Alle fjouwer wrakselje se mei net bot motivearre learlingen en hawwe se it gefoel dat har libben slim ferfeelsum wurden is. Yn it ramt fan in itentsje ta eare fan Nannes fjirtichste jierdei, komt it petear op psychiater Finn Skårderud, dy’t in teory ûntwikkele hat dy’t der op del komt dat in alkoholgehalte yn it bloed fan in heal promille der foar soarget dat jo kreativer en tagelyk mear ûntspannen wurde. De teory ynspirearret benammen Melle. Hy is down troch syn houlik en gesinslibben, dat in sleur wurden is. Ynspirearre troch de teory fan Skårderud begjint er te drinken op it wurk. De oare trije beslute om syn foarbyld te folgjen; se sjogge it as in psychologysk eksperimint om de teory fan Skårderud te testen. Se stelle in tal regels op: har bloedalkoholgehalte (BAG) mei nea leger wêze as in heal promille en se meie net drinke nei acht oere jûns. Yn de koartste kearen fine alle fjouwer sawol har wurk as har priveelibben folle leuker. Benammen Melle is optein, as er der lang om let wer yn slagget kontakt te krijen mei syn frou, syn bern en syn klasse. Hy is wer de ynspirearjende learaar dy’t er ea wie.

De fjouwer binne it deroer iens dat it eksperimint fuortset wurde moat en ferheegje de ynset: de deistige BAG-limyt giet omheech nei 0,1. Se binne noch hieltyd fan miening dat har libben der better fan wurdt en beslute it op in sûpen te setten, om sa fêststelle te kinnen hoe’t har lichem en geast dêr op reagearje sille. Sa hawwe se in moaie jûn en nacht, mar as se lam thús komme, wurde sawol Nanne as Melle konfrontearre mei wat har húshâldings der yntusken fan fine. It gesin fan Melle uteret syn soargen; syn frou en bern fine dat er ôfglidet nei alkoholisme en fertelle him dat er al wiken sichtber dronken is. Nei in heftige diskusje, wêryn’t Melle’s frou Amarens tajout him ûntrou te wêzen, ferlit Melle har. De fjouwer beëinigje it eksperimint.

Letter binne alle fjouwer oerdei ophâlden mei drinken, mei útsûndering fan Tseard, dy’t alkoholist wurden is. In pear dagen nei’t er mei syn dronken kont op skoalle ferskynd is, docht Tseard himsels tekoart. De trije oerbleaune freonen geane nei Tseards begraffenis mei elkoar út te iten en lykje yn it earstoan net fan doel te wêzen om te drinken, mar bestelle úteinlik dochs sjampanje, omdat Tseard dat ek dwaan soe. Under it iten krijt Melle in app’ke fan syn frou, dêr’t út bliken docht dat se ree is om harren houlik in nije kâns te jaan. Underwilens komme de learlingen, dy’t krekt har eksamen helle hawwe, feestend by it restaurant del. Melle, Pytsje en Nanne ferlitte it restaurant en drinke en fiere feest mei har learlingen. Melle, dy’t froeger op jazzballet siet, en oant no ta wegere om te dûnsjen, dûnset no ek entûsjast mei de feestgongers mei.

Paspoart

Aurora wol de Nederlânske nasjonaliteit oanfreegje, omdat se tinkt dat dat har libben yn Nederlân makliker meitsje sil, en omdat se ek stimme wolle kin by de earstfolgjende provinsjale en de lanlike ferkiezings. Boppedat wol se dat har soantsje Bernardo yn Nederlân deselde kânsen krije kin as syn klasgenoaten; as sy de Nederlânske nasjonaliteit kriget, wol se dy trochjaan oan Bernardo.
Op it stedskantoar treft se Ingrid, dy’t fynt dat it minsken net te maklik makke wurde moat om de Nederlânske nasjonaliteit te krijen. Einlik wol se dat soks hielendal net bart. Der binne al genôch minsken dy’t in Nederlânsk paspoart krigen hawwe sûnder de taal te praten of ús gebrûken te kennen, fynt se. Hoe sil dit gean?

Neat te ferbergjen

Sân goede freonen (trije troude stellen en ien allinnesteande) hawwe ôfpraat foar in itentsje. It is de jûn fan de eklips, de moanneferstjustering.

Se beslute by wize fan spul om har mobile telefoans ûnder it iten op tafel te lizzen en elk berjocht (sms, app, e-mail) en elk telefoantsje dat binnen komt fuortendalik mei-inoar te dielen, om te bewizen dat se neat foar elkoar te ferbergjen hawwe. Wat fierder as de jûn foarderet, wat mear geheimen der oan it ljocht brocht wurde. It docht bliken dat de freonen minder fan elkoar wisten as se ynearsten tochten…

 

Dekôr: Foar it grutste part in appartemint dêr’t it itentsje plak fynt. Sênes binne ôfwikseljend yn de keuken, op it balkon, yn de wenkeamer, yn de hal en yn de badkeamer.