De wet fan Luisman

In skoalle. Fjouwer persoanen wérfan ien de leraar is: Luisman.
Dy docht syn best om de oaren it ien en oar by te bringen. Mar it liket wol oft se út ferskate wrâlden komme.
In frou. Neaken. In frou? No ja, Luisman fynt it yn elts gefal in “lekker ding”. Mar dan komt der in skilder del, dy’t him bemouit mei de emosjonele kant fan de saak en alles feroaret.
In man yn in boat. Luisman wol mei him prate mar dat kin net. Hy kriget wol kontakt mei ien fan oer it wetter, mar oft dy elkoar no sa goed begripe?
Frjemde gebeurtenissen dy’t liede ta komyske situaasjes.

Ta nut fan’t algemien

Douwe Fertún hat al syn libben lang hurd wurke. No sil er ris dwaan wat er altyd al dwaan woe. Yn syn tún bout er in toer fan allerhande guod. Syn frou Janke fynt it mar ûnsin. Sa tinkt soan Albert der ek oer. As wethâlder skammet er him dea foar it gedrach fan syn heit. Allinich Geartsje, de frou fan Albert, en foaral Lys, de dochter fan Albert en Geartsje begripe pake wol.
It gemeentebestjoer beslút dat de toer ôfbrutsen wurde moat, oft Douwe wol of net. Mei in bulldoazer wurdt besocht it gefal om te triuwen. It slagget net. Mar dan slacht de algemiene stimming om yn it foardiel fan Douwe. It gemeentebestjoer makket no in held fan Douwe Fertún en fan de toer in toeristyske attraksje.
Spitigernôch komt de omslach foar Douwe te let. Hy is yn in rolstoel bedarre en kin net mear prate. Albert pronket no mei de fearren fan syn heit en Douwe syn frou Janke komt werom.
In bittere komeedzje.

Dreame by midsimmernacht

In mearkeëftige komeedzje, mei tal fan ferhaallijnen. In fjouwertal fereale jongelju falt yn hannen fan elfen dy’t harren ferealens op ‘e nij yndiele wol troch middel fan in krûd.

Foar allegearre

Yn dizze samling hat de bekende âld skoalmaster G. Baarda in grut part fan syn wurk op it mêd fan bernetoaniel, bernesankjes ensafuorthinne byinoar brocht. Mei help fan dit mânske wurk kin men foar party feestjûnen (bygelyks âlderjûnen fan skoalle) in folslein programma gearstalle, al of net oanpast oan pleatselike omstannichheden.
It boek (A-4 formaat) beslacht 87 siden.
Priis: f 25,00. Frij fan auteursrjochten!
Ut dizze sammling kinne ferskate revues enfsh. gearstald wurde!

It advertinsje

Jabik Damstra, in âldfeint fan efter yn ‘e fyftich, hat in húshâldster en dy fertelt him op in dei dat hja in advertinsje sette litten hat foar in man. Hja wol net lykas in kunde fan har, dy’t neaken en bleat op ‘e dyk kommen is te stean, doe’t de man by wa ’t se tsjinne, wei kaam te reitsjen.
Dit is foar Jabik in grut probleem: hoe fynt er ea wer in frommes dat sa goed yn ‘e húshâlding is as Gepke? Moat er faaks ek mar om in frou sjen? Buorman Gjerryt, dy’t mei in kring fan in frou troud is, riedt him dat tige ôf.
As dominy by him komt, leit er dy it gefal foar en dy riedt him oan mar op dy advertinsje fan Gepke te skriuwen. Dat docht er: hy jout it brief mar streekrjocht oan Gepke en sadwaande binne foar beide de problemen yn ien kear oplost.

Alle dagen freed

Dykstra hat in transportbedriuw, mei – bûten himsels – ien sjauffeur.
As syn soan Sjoerd ûnder tsjinst wei komt, hat dy grutte plannen met de saak. Hy wol it bedriuw modernisearje, útwreidzje en op it bûtelân begjinne te riden. Hy wit syn heit foar de plannen te winnen en se keapje in grutte frachtwein-kombinaasje. Bûten heit en de âldere sjauffeur nimme se noch twa jongkeardels yn tsjinst en foar de administraasje komt der in jongfaam op ’t kantoar.
In jier letter is Dykstra jr. mei Sus, de kantoarhelp, troud en ferwachtsje se ek al in lytse poppe. Ien fan de nije sjauffeurs hat earder ferkearing mei har hân, mar dy doocht net. As er nei Dútsklân west hat mei in lading tsiis, is der 500 kilo weiwurden; letter is syn fersnellingsbak fierstente gau yn ‘e poeier en mear fan dat soart dingen. As der dan ek noch ferdôvingsmiddels yn syn wein fûn wurde, is de boat oan en kriget er dien, neidat er Sjoerd mei in revolver drige hat.

De spoektrein

Op in lyts stasjon hâldt in trein stil en alle passagiers moatte útstappe. Der komme twa pearkes út en in man-allinne. It is tsjuster en needwaar. De stasjonssjef seit dat se dêr de nacht net trochbringe kinne. Mar wêr moatte se hinne? It neiste ûnderkommen leit dêr oardeloere ôf. Dyselde sjef fertelt harren fan in trein, dy’t dêr tsien jier lyn ferûngelokke is en dat dêr seis minsken by omkommen binne. Sûnt dy tiid spoeket it dêre, seit er. Al dy ferhalen en it minne waar roppe in benearjende sfear op en de spanning wint troch allerhande oarsaken, mar foaral omdat op in stuit der dochs in trein lâns komt.
As de spanning op it heechst is, grypt de man ‘allinne’ yn en komme der plysjes opdaagjen dy’t in smokkelersbinde ynrekkenje.
De stasjonssjef is ien fan harren…

De swalker

Troch de ekonomyske delgong giet it mei it timmerfabryk fan Jelte fan Dyk net mear sa floarissant. Yn dy snuorje komt syn broer Karel, dy’t lange jierren yn Amearika ferkeard hat, by harren útfanhûs.
No hat Karel eartiids ferkearing hân mei Jelte syn frou Anny, dat botte wolkom is de eardere emigrant dêr no just net. Boppedat leaut Jelte dat syn broer út klearebare earmoede werom kommen is.
By einbeslút docht bliken dat Karel yn ‘e koarte tiid fan syn ferbliuw dêrjinsen hiel wat út ‘e wei set hat. Hy hat soarge dat syn omkesizzer Ate it mei Hylkje, de faam dêr by syn broer, iens wurdt, hy hat de âlderein fan it doarp in biljert beskikt foar de soas, hy hat syn broer it fallyt besparre troch de bank by te springen, sadat dy wer kredyt jaan wol en – last but not least – hy is sa goed by Klas, in freondinne fan Anny, yn ‘e smaak fallen, dat dy mei him nei Amearika giet.

De wûnderdokter

Wouter Zylstra hie de jeften om in betûft snijdokter te wurden, mar de omstannichheden sieten him net mei. Oan ‘e drank, syn frou ferlern en in djip skuldgefoel fan in troch drank mislearre operaasje fan in famke. Hy wennet no yn in doarpke, hâldt allerhande soarten fee en skilderet. Omdat er bytiden ek noch wolris immen helpt dy’t skeel hat, wurdt er wûnderdokter neamd en komt er tagelyk by de echte dokter dêre op in kweanamme te lizzen. Foar syn freonen, en dy hat er by de bult, is syn hûs in stapyn. Sadwaande komme der ek allerhande minsken oer de flier dy’t it stik en syn probleem wat opkleurje moatte.
Behalve Ybeltsje, syn húsgenoate, en syn feint Harke, komme dêr Sytske, in nochal modern klaaid buorfanke, Sake en Sijke, de âlde buorlju, Atsje Bremer, in âld stúdzje-freondinne, dy’t him nei lang sykjen dochs fûn hat en ek de echte dokter, in brimstich man dy’t sadwaande syn pasjinten ôfstjit en Wouter yn ‘e earmen jaget.

Leafde yn it Turkeleech

In jong pearke bedarret de earste dei fan harren houlik mei de auto yn sa’n tsjokke mist, dat se de reis ôfbrekke moatte. Hja komme telâne by in hûs op ‘e romte, bewenne troch in frou dy’t wol prate wol en ek behelpsum is, en in man dy’t it op ‘e senuwen hat, in apart type natuerminske. De jongelju krije de beskikking oer in keamer en in sliepkeammerke mei in tige smel twapersoans ledikant. As hja risselwaasje meitsje om op bêd, komt der noch in jong steltsje troch de doar, dy’t har mei de auto fêst riden hawwe yn ‘e berm en sadwaande net fierder kinne. Dy meie ek bliuwe, mar hoe moat it no mei it sliepen? Nei gâns hinne en wer praten bedarje de beide froulju op it lêst op it ledikant en fan de manlju ien oer de flier en ien op ‘e sofa. It docht bliken dat de jongeman fan it twadde pearke de soan is fan in sakeman, dy’t der mei ien fan de kantoarfamkes fan syn heit fan troch is. Omdat dat fanke deabenaud is foar it byinoar wêzen, lit se de benzinetanken fan beide auto’s leechrinne, want dan moatte se dêr bliuwe en hoecht se nachts net by him te sliepen.
Underwilens fernimt it soantsje fan de baas dat er fan har hâldt en as er troch de mist ferdwaald dea ynein in fergese loop om benzine makke hat, falle dy beide elkoar yn ‘e earms. Oan in tredde nacht komt it net ta, want de damp lûkt op en dan hat elk wer mear mooglikheden.

Oan ‘e kant fan ‘e poel

Mindert Meindersma hat oan ‘e kant fan in mar in simmerhúske kocht, dêr’t er mei frou en dochter de rêst siket. Hja binne dêr noch mar krekt of dêr komme harren âlde buorlju al op besite en dat dat no sa akkordearret.. Mar it is noch net moai genôch, want dêr klopje ek noch in omke- en muoikesizzer mei de faam by harren oan. De âlde buorlju prate krekt salang dat harren caravan komt njonken it simmerhúske te stean, mar dêr komt trammelant fan, want de boer oer waans lân ’t hja moatte komt yn ferset. Mei it hieren fan in pream en dêr de caravan op, liket it probleem oplost te wêzen, mar de caravan komt tusken wâl en skip te hingjen, en dan hawwe se de boer wer nedich. Aldergeloks hat dy boer in soan dy’t wol smucht op Meindersma syn dochter hat, wat op it lêst ta in freedsume oplossing liedt.
Hjir trochhinne spilet it oeral heljen fan de caravan en it stellen fan jild. De boeresoan wit de dieders te ûntmaskerjen en kriget dêrmei de achtinge fan de fakânsjegongers; en dat makket ek dat dy der alhiel gjin beswier tsjin hawwe dat harren dochter har ferlovet mei dyselde boeresoan.

Om it libben fan Lyfke

Olive Tuttle, in frou fan achter yn ‘e fyftich, wennet op harsels yn in grut âld krot en komt oan ‘e kost mei it sammeljen en ferhanneljen fan fodden. Trije yndividuën, Bradford, Salomon en Gloria, besykje troch in nep-hannel yn rûkersguod har kostje op te rinnen.
Se komme yn konneksje mei Olive, dy’t har lege fleskes leverje kin foar harren hannel. Sadwaande komme se op in oar idee, om noch gauwer en makliker oan mear jild te kommen. Se meitsje Olive kompanjon yn har saken en slute in libbensfersekering op har ôf om har letter út ‘e tiid te helpen.
Dat lêste wurdt dan mear as ien kear besocht, mar it slagget om de ien of oare reden hieltyd mar net. Dêr komt noch by dat Olive harren hieltyd mei mear leafde en soarch oanhellet. Se giet dêryn safier, dat se har op it lêst wol tekoart dwaan wol om ien fan har freonen út ‘e hannen fan ‘e plysje te hâlden.
As de saneamde freonen har beskamsum ferlitte wolle, smeket se harren by har te bliuwen; oars soe se alhielendal gjin freonen mear hawwe…

Spul om neat

Tamme Veenstra, in túnker, hat syn frou ferlern en rêdt him no mei in húshâldster, dêr’t er net mei oer de wei kin. Syn soan Abe is mei spul ta de doar út rekke omdat er troude mei in stedsfrommes dy’t Tamme net sjen woe. Nynke, syn dochter, wennet yn ‘e hûs en hat stikem ferkearing mei Jelmer, de túnkersfeint fan har heit. De jongelju binne bang dat heit ek op harren omgong tsjin is. As Tamme útlit dat er wol in oare húshâldster ha wol, dan biedt omke Halbe oan om ris om him hinne te sjen. Dy kriget it dan foarelkoar dat soan Abe syn frou Lys by him komt en dat foldocht wakkere skoan, want neist de húshâlding docht se ek de hiele boekhâlding foar Tamme. Dy wol dan hawwe dat Abe – dy’t yntiid syn wyfke efternei reizge is – mar skiede sil en dan mei dizze jonge húshâldster trouwe.
Hawar, elk hat no wol yn ‘e rekken dat as de moard útkomt, heit bliid is dat it Abe syn frou al wie. Hy wol dan fan de saak in firma meitsje en dêr Abe en Jelmer yn opnimme.
Dan doarre Nynke en Jelmer ek mei harren geheim foar ’t ljocht komme en is in ‘happy end’ it beslút fan it stik.

Toe ju, doch ris wat!

Alan Baker, 33 jier, bewennet in frijgeselleflat en dwarrelet as in flinter fan blom ta blom. Dan is it Peggy, in oare kear Conny. Hy is by syn heit yn ‘e saak, mar syn aktiviteiten hâlde fansels net oer.
Tusken de ôfspraken yn komt op in stuit syn broer Buddy by him mei it boadskip dat hy ek fan hûs fuortrûn is, al hoe’n ferlegene jonge as er oars ek wie. Hja wurde it tegearre iens om dan mar byinoar yn te wenjen. Sadwaande wurdt Buddy troch Alan oplaat yn it fak oangeande de froulju en it docht bliken dat er in flugge learling is, want trije wike letter is er al like warber as dat Alan earder wie. Mar Alan sit de lêste tiid te prakkesearjen en wat mei dat betsjutte?
Hawar, nei allerhande trammelant dêre op it flat troch de komst fan heit en fan mem, docht bliken dat Alan just op it goede paad is, de saken fiks oanpakt en Conny freget om mei him te trouwen.
Hoe’t it fierder mei Buddy giet, fertelt de skiednis net, mar omdat dy syn âldere broer al earder folge yn dwaan en litten, mei men oannimme dat dy ek wol wer op it goede spoar telâne komt.

Wat in ferskining

In skriuwer hat op jonge leeftyd syn frou ferlern en is foar de twadde kear troud. Foar de stof fan syn boek wol er wolris ûnderfining opdwaan mei it kontakt dat guon minsken hawwe kinne mei ferstoarne persoanen. Hy noeget dêrta in frommeske út, dêr’t fan bekend is dat se as medium kontakt mei guon fan de ‘oare kant’ bewurkje kin.
It slagget har by it opfieren fan in séanse dat de skriuwer syn earste frou har as ‘ferskining’ oan him foardocht. Hy kin har sjen en mei har prate.
Syn twadde frou kin har hearre noch sjen, tewyl’t dy der wol by is as har man mei syn eardere frou praat. Dat jout oanlieding ta ûnwêzenlike petearen omdat de twadde frou réagearret op syn praat mei de earste. Se wurdt dêr sa oerémus fan dat se har mei de auto dearydt.
Dan binne beide froulju ‘oan ‘e oare kant’ en kinne sawol mei him as mei elkoar prate.

Dêr tuskentroch hat frou Travaille, it medium, eins allinne mar belangstelling foar de wize dêr’t de ferskiningen op ta stân komme en mar amper foar de minsklike problemen dy’t dêr mei anneks binne. Foar har is it hichtepunt as bliken docht dat it it tsjinstfamke Elske is dy’t de ferskiningen sjen kin.
By einbeslút docht Travaille op oanstean fan de skriuwer har bêst om de beide ferskiningen wer ‘oergean’ te litten nei de ‘oare kant’.
Net hielendal wis fan har saak, riedt se de skriuwer oan om safier mooglik fuort te gean fan it plak dêr’t alles him foardien hat. Dat docht er…..

Yn ‘e mist

In automobilist rekket troch de mist mei syn auto yn in greppel. Hy siket om help en bedarret yn in hûs dêr’t Richard Warwick krekt fermoarde is. Dy syn frou stiet noch mei in revolver yn ‘e hân yn ‘e keamer. De besiker biedt oan om har te helpen en dêr giet se op yn. It docht bliken dat Richard, dy’t slim ynvalide is, in tige wreed aard hie. Syn frou wie dêrtroch fan him ferfrjemde en hat omgong mei in oare man. Richard hat ek noch in broer by him yn ‘e hûs, dy’t geastlik net folweardich is en dy’t niget hat oan de wapensamling fan Richard. Syn men wennet ek by harren yn, mar dy kin it net mear oansjen dat har soan Richard geastlik sa oan legerwâl rekket. Fierder binne der dan in ferpleger dy’t net fiis is fan sjantaazje en in tsjinstfaam yn ‘e hûs. De plysje kin sadwaande by elk wol in motyf fine foar de moard. Earst besykjese de skuld te skowen op de heit fan in jonkje dat Richard ris dea riden hat, mar dy blykt al twa jier lyn ferstoarn te wêzen yn Alaska. Op ’t lêst wit de faam de geastlik net-folweardige jonge in bekentenis ôf te twingen en de plysje hâldt it dêr dan ek mar op.
As Richard syn frou fernimt dat har freon him fan har ôfkeart, siket se oanhâld by de man dy’t har helpe woe. En dy fertelt har dan wa ’t de wiere dieder west hat.

Wikselwurk

In emansipatyske klucht. Mei Paul en Els Wassenaar, in wat âlder stel, giet it net goed. Syn wurk mislearret en ûnder har hannen wol it húshâlden net slagje. Se beslute dat se fan rol wikselje sille: sy de saak, hy it húshâlden.
Paul soarget prima foar it hûs, mar hy ferfeelt him sa. Hy is altyd alinne en syn frou is nea te berikken. Els set de saak wer op poaten. Se fynt in jildsjitter dy’t ien foarwaarde stelt: Els moat direkteur bliuwe. De situaasje tusken har en har man wurdt der net better op.
Dan komt harren dochter thús mei twa lytse bern. Paul moat ek noch foar dizze twa soargje en hy sjocht it net mear sitten. Oant de heit fan’e twa bern ek komt. Hy wurdt ek oan it húshâlden set, wylst syn frou mei har mem de saak runt.

Moaie eagen

Twa susters, Anne en Brecht, beide frijfaam, wenje tegearre. Anne hat koartlyn wat gedoente hân mei Sybren, mar dat is tsjin har sin wat yn it neigean rekke. Anne hat Brecht safier krigen dat dy hat ris by him sjoen en in praatsje mei him makke mei it doel foar har suster ris poalshichte te nimmen oft der ek in kâns is dat Sybren nochris by har komt.
It stikje begjint as Brecht krekt fan har missy thús komt. Botte praterich is se net en Anne, dy’t fergiet fan nijsgjirrigens, moat har de wurden ta de mûle út melke. Hoewol’t Brecht har oanriedt om it mar te ferjitten, bliuwt der by Anne hope, mar ek in sterke twifel. En dy twifel wurdt noch grutter as buorfrou Minke harren mei de krante grut nijs te fertellen hat. Hja hat kunde krigen oan Sybren en seit dat it wol trouwen wurde sil, want doe’t se in kear kâlde tee dronk en út ‘e gek sei dat men dêr moaie eagen fan krige, hie Sybren sein dat se al moaie eagen hie. Op it lêst kriget Anne in briefke fan Sybren dêr’t yn stiet: “Matte – dat wie Sybren syn mem – is dea, mar ik hâld fan antyk. Sybren.” Hoewol net sûnder twifel, reagearret Anne hjir dochs posityf op. Hja rint stadich nei de tafel en drinkt kâlde tee.
“Hjir krij ik moaie eagen fan”, seit se ta beslút.

Spul fan wyn en wolken

It stik spilet op in Deensk-Frysk eilân. Maria hâldt fan Taire, in fisker, hja ferwachtet it tredde bern van him. Mar Taire is troud mei in frou, dy’t frijwat âlder is as hy en dêr’t er gjin bern by hat.
Maria wennet yn by in âlde frou, omdat har famylje neat mear fan har witte wol. Neffens de lânswetten is it in frou ferbean om mei in troude man te gean en dat giet safier, dat as dy frou foar de tredde kear swier is fan sa’n man, hja stjerre moat. Allinne de kening kin yn sa’n gefal graasje ferliene. No’t Maria de tredde ha moat, komt har mem fanwegen en kriget har safier, dat hja mei har broer Peter nei de kening giet en dêr graasje kriget op betingst, dat hja dy man nea wer moetsje sil.
Lykwols: hja hâldt fan him en kin net ynsjen, dat echte leafde, hoe dan ek, ferkeard wêze kin. Har broer Peter, dy’t troch Maria derfan fertocht wurdt, dat er Taire fermoarde hat, komt by har en biedt oan it plak fan Taire yn te nimmen. As hy ta de doar út sil, neidat Maria him ôfwiisd hat, fearret Maria op en fljocht him mei in skjirre efternei.

NB Dit stik wie in wurkstik yn it ramt fan de ‘bewurkerswurkgroep’ SSFT. It is in bewurking fan in roman fan Ype Poortinga ‘Ik haw in man stellen’.

Taksy nei in nij begjin

Sibe Bosma is drok oan it ynpakken. Hy sil fuort, want hy wol in nij begjin meitsje. Harren grutte bern binne de doar út, dat sadwaande. De taksy dy’t er besteld hat stiet foar de doar, mar hy is noch net alhiel klear. As syn frou in telefoantsje kriget en hy heart, dat dy in ôfspraak makket mei in ûnbekendenien, dan wurdt er oergeunstich en seit, dat er alhiel net fuort woe, mar dat er mei har in nij begjin meitsje woe.
Dan seit syn frou, dat hja dat wol wol en dat it telefoantsje fan harren dochter wie, dy’t it boadskip die, dat hja pake en beppe wurde soene.
Dan geane hja tegearre yn de taksy nei harren dochter.