Nije buorlju

De nije buorlju fan in troud pear meitsje nochal wat leven. De man wit fuortdaliks: de nije buorlju doge net. De rede fan syn frou en ek it tragyske ferhaal fan de nije buorfrou feroarje him net.
Hy bliuwt ûnferdraachsum en fol foaroardielen: in planke foar de kop.

www.deplof.nl

Troch in televyzjeútstjoering kriget, it doarp Wytsjerk, ynienen grutte bekendheid. Mar de tarin fan toeristen giet net alhiel sûnder swierrichheden. Bouke Sinnema, eigner fan hotel “De Plof”, krijt it sa drok, dat er in sekretaresse yn tsjinst nimme wol. Syn frou Eke, fielt mear foar de oanskaf fan in kompjûter. En dus komt der in kompjûter. No is dejinge dy’t de kompjûter ynstallearjen komt, tafallich in kreas, jong frommeske. Sa krijt Bouke dochs noch in bytsje syn sin. As men der efter komt, dat je op in kompjûter ek allerhanne spultsjes dwaan kinne, dan komme se goed los yn “De Plof”. Mar wa kin der eins goed mei in kompjûter oerwei?

In kening fan neat

Oer in kening mei twa keninginnen, dy’t syn lân kwyt is. De kening en de keninginnen sykje ûnder de grûn en komme mei fan alles boppe. De kening makket himsels in soad wiis en komt der pas op it ein efter dat de leafde wichtiger is as besit.
In tige boartlik stik, wer yn de fûnsten en it byld like wichtich is as de tekst.
Spile troch Tryater yn 2001.

De kwestje Jellema

It spilet yn 1751/52 nei de dea fan Johannis Jellema, ien fan de fjouwer behearders fan it Poptagasthus. It poptagasthus foar allinnesteande alde froulju waard stichte troch de eigner fan Heringastate (is Poptaslot) dr. Hendrikus Popta. ( 3 maaie 1635-1712)
Dizze dr. Popta is al 39 jier wei as bliken docht dat der nochal wat unregelmjittichheden yn de administraasje sitte. Al dy jierren wie Jellema rintmaster en allinne hy hold de boeken by. No docht it bliken dat hy nochal aardich nei himsels ta rekkenje koe.

Tritichtûzen doazen / Dertigduizend dozen

De mem fan Joast hat mar ien dream: draglinemasjinist wurde. Omdat doel te berikken is der mar ien oplossing: sollisitearje. Ast der op in dei de lang ferwachte brief binnenkomt mei de meidieling dat der in plakje frij komme is, is mem alhiel út’e skroeven. Einliks in baan! Einliks ferhúsje! Nei Sliedrecht.
Joast dy net op’e hichte is fan de plannen fan mim, is alhiel ferstuivere. Hy soe de wiide wrâld wol yn wolle, mar dan wol op in momint dat it him it bêste past. Mar om no al te ferhúsjen – sa gau..?
Hoe moat it dan mei Eva, syn freondinne. Dizze tsjinslach komt ek noch ris krekt op it stuit dat er oan it rippetearjen is foar in top tsjien talintenjacht, in elts jier werkommend evenimint om jong muzikaal talint op it spoar te kommen. Joast wol topsjonger wurde en wa de beker wint op’e talintenjacht hat al in goeie stap yn’e rjochting set fan ‘e ‘showbiz’.
De oansteande ferhúsing soarget foar grutte nachtmerjes. Sa ynienen ôfksie nimme moatte fan jins betroude libbentsje blykt dreger te wêzen as min tinkt. As Joast ta syn ferassing de earste priis wint op’e talintenjacht, fiert der noch ien kear feast mei syn klasgenoaten. Sterke troch safolle freonskip lûkt er mei nije moed de wiide wrâld yn. In popster is in wrâldboarger. Sliedrecht here we come!

PS Skreaun en komponearre yn opdracht fan de Afûk, spesjaal foar skoallen. It stik is by de Afûk te keap.

Hoe grutsk wie Pier? / Hoe groot is Pier?

Yn fjouwer grutte sênes (mei lieten en in prolooch fan dolfinen) wurdt it lêste part fertelle fan it libben fan Grutte Pier, de ferneamde Fryske held út it begjin fan de 16e ieu. Pier hat as boer alles ferlern troch omswalkjende, frjemde soldaten. Mei stipe fan de hertoch fan Gelre, wreekt er him no op de fijânnen fan de Fryske frijheid: de Bourgondiers en harren bûngenoaten, de Hollanners.
Yn de earste sêne sjogge we Pier en syn maten op de Sudersee in Hollânsk skip oermasterjen. Finzenen geane oerboard. It famke fan in Frysk ealman (dy’t de kant fan de Bourgondiers keas) byt lykwols bretaal fan har ôf. Sy neamt Pier in seerôver, dy’t net better is as syn fijânnen. Letter, by de haadman fan de Geldersen, sjocht Pier in mysterieusk famke, dy’t Pier lêstige fragen stelt. De Gelders haadman trunnet Pier oan yn Holland te plunderjen. Mar it sied fan de twifel docht syn wurk al.
As de dochter fan in bûngenoat fan Pier tjsin him ferklapt dat har heit in ferrieder is om’t er ek de kant fan de Bourgondiers kieze wol, wit Pier net rjocht mear hoe’t er it hat. Húshâldings wurden útinoar skuord en bûngenoaten lykje like min te betrouwen as fijânnen. Tsjin better witten yn lit Pier him noch ien kear foar it karke fan de hertoch fan Gelre spanne. Foar Fryslân smyt it neat op. Teloarsteld lûkt Pier him werom. Op syn stjerbêd krijt er op’e nij besite fan it mysterieuse famke: sy bliket syn eigen dochter ‘yn syn holle’ te wêzen, dy’t altiten socht hat nei har heit. Ek al hat er neat berikt, sy wit dat er dreaun waard troch leafde foar syn minsken, syn lân en foar de frijheid.
De mear earnstige tema’s yn dit stik wurde troch û. o. de dolfinen, de seelju, in nar en ek de famkes tsjinoer Pier ôfwikselle mei humor en in soad aksje.
Jongesrollen kinne ek troch famkes spile wurde. Foar bern fan acht oan’t fjirtjin.
Oarspronklik heal yn it Frysk, heal yn it Nederlânsk skreaun. Om’t er ek in Nederlânsktalige ferzy is soe men it stik TWATILICH spylje kinne (bygelyks Pier en syn maten plus de famkes Frysk, de rest yn it Nederlânsk).

In stille gast

Yn kafee “Chez Durkje” swetst Sjon wakker op oer syn nije rykdom. hy hat nammelik in smoarrike frou troud en dat jout him mooglikheden om mei jild te struien, yn djoere auto’s te riden en yn lúkse te libjen. Durkje, de barfrou, ken Sjon al wat langer as hjoed en lit him moai prate, mar der sit yn it kafee ek noch in klant, dy’t it hiele ferhaal fan Sjon oanheart. De konsternaasje is grut as op’e ein bliken docht wa’t dizze stille en mysterieuze gast is.

Mei de Frânske slach

Bob Kuiper fiert syn jierdei, sadwaande binne hy en syn frou Ellen drok yn’t spier om it túnfeest ta te rieden.
Syn eks-frou jaget de boel lykwols yn’e bulten en it hat der oan dat Bob syn Ellen hâlde sil…

Skytmerakels

In petear ûnder iten tusken man en frou.
Sawat alle foaroardielen en foarmen fan diskriminaasje dy’t der besteane komme op it aljemint.
Moat troch in pear betûfte spilers spile wurde.

In ferhuzing en oare ûngemakken

Rimer en Durkje Koenen keapje in âld, mar foarnaam, hearehûs. It spoeket dêr en it ferhaal giet dat de foarige bewenner dêr syn frou fermoarde hat. Durkje tinkt dat har man apparatuer oanlizze litten hat mei lûden fan stappen, kreakjen en wyn, sadat er har gek ferklearje litte kin. Hy hat nammemtlik in ferhâlding mei syn sekretaresse. Syn frou hat in grut kaptaal en dast soe er wol brûke kinne. It draait út op in seânse dy’t bekentenissen en ophelderingen te weech bringt.

Yn ferbân mei Sophie

As Sophie dy sneon yn augustus har jierdei fiere sil, is se al in skoft net by’t spul. Joast fernimt it wol, mar tinkt dat it komt omdat har heit ferstoarn is en troch de soarch foar har mem. Alex hat sa syn eigen belangen by de betizing fan syn eardere leafde. Syn frou Liesbeth kin har bêste freondinne net berikke. Yn de grutte hal fan har hûs docht Sophie spultsjes mei harsels en it libben. De realiteit fan it deistige libben is foar har sa bedriigjend; se begjint harsels te ferwûnjen. Joast mei dat beslist net witte. Joast net en nimmen net. As dat wol bart, liket it dat se trochdraait. Mar it soe ek wolris oars wêze kinne. It is en bliuwt spannend.

Bergvik

Dit stik spilet him ôf op in buorkerij yn Noarwegen. De oan de drank ferslave eigner, ferûngelokket op in jûn as er nei stêd ta sil. De bedriuwslieder Osmund besiket by de boerinne Gudrun op’e lije side te kommen. Sy fiele wat foarelkoar, wie der opset yn ’t spul by it ûngelok fan de eigner? Osmund hat him as doel stelt te slagjen yn ’t libben, hy is beslist net maklik. Foaral de bern fan Gudrun, soan Erik en dochter Gerd, ha faak konflikten mei him. Marte, de âlde tsjinstfaam, hat har hiele libben yn tsjinst stelt fan de famylje en wit fan elk persoanlik de djippere achtergrûn.
In stik fol spanning, driging en foaral minslike emoasje.

Kreamgymnastyk

Yn in oefensealtsje fan in kreamklinyk sitte 4 froulju en in man te wachtsjen oant de kreamdeskundige tiid hat om mei de kreamgymnastyk te begjinnen. Sjirkje is fierwei de âldste en hat al 7 bern. Siementsje -in typke- is net troud, mar hat trije mooglike heiten foar it bern dat sy ferwachtet. Lesley, dy’t sûnder har man kommen is en Suzan, dy’t mei har man Jelke sit te wachtsjen, ferwachtsje harren earste bern.
De tiid wurd trochbrocht mei petearen oer it krijen en/of hawwen fan bern, oer banen en swart wurk en oer noch in hiel protte saken dy’t sa geandewei oan bod komme. As it Jelke te lang duorret siket hy de kreamdeskundige op, dy’t noch hieltyd by in befalling sit. Sy fertelt Jelke, dat Sjirkje hielendal gjin bern hat en hieltyd besiket om mei te dwaan oan de kursussen. Sjirkje jout ta, dat har libben sa behearske wurd troch it feit, dat sy gjin bern krije kin, dat se fan alles besiket om harsels it gefoel te jaan dat sy dochs in echte frou is. In frou, dy ’t sels superieur is oan oaren, omdat se de tekoartkommingen fan in oar ûntdekke kin. Dat lêste docht yn it foargeande petaer bliken. de oaren bliuwe ferslein efter. Allinnich Siementsje begrypt der neat fan.

Pensjon fan lichte seden

In frou (fan trochpakken) en har man en soan nimme troch omstannichheden in skoft lang de noed fan in pension op harren. Se tinke dat der gjin gasten komme sille, mar dat pakt oars út. It docht bliken dat der fegetarysk iten wurde moat en ek is it in sintrum foar spirituele libbenshâlding. Om de eigners te geriven sette sy troch. It is in spul fan hilaryske fersinnen.

In moardwykein

Fiif froulju komme by inoar foar in yoga-wykein op in pleats fier it fjild yn. Om’t se tige ferskillend fan aard binne, en gjin blêd foar de mûle nimme, soarget dat dalik al foar hilariteit. As ien fan de fiif op in stuit net mear te finen is, wei is, besiket ien fan de oaren troch it oproppen fan geasten út te finen wêr’t se bedarre is. Der komme allerhande emoasjes los. Oan yoga komme se net ta.
As dy iene nei in dei en in nacht wer foar’t ljocht komt, binne de froulju it der oer iens, dat se dochs in moai wykein hân ha.

De nije boppemaster

De boppemaster giet fuort en hjoed sille de bern yn’e kunde komme mei de nije kandidaten. Se sille mei-inoar in kar meitsje.
– Master Stokje. In âld soldaat. Hy stiet tige op syn strepen. Hy sil de etterkes wol efkes temme. De bern nimme him te fiter: geef acht, en Stokje springt yn’e hâlding. Ingerukt mars, en Stokje rint de klas út.
– Master Watje. De namme seit it al: in sêftenien.
– Juf von Frúger. Dizze hantearret de âlde lêswize: yn’e hoeke, aap noot, mies, ensfh.
– De moderne Juf (“sis mar Erna”). Se begjint fuort mei ierdrykskunde. Se freget de bern “hoe komst yn Kuba”. Bern: “oer de Krúswetters nei Earnewâld en der ôfslaan”. Juf fielt dat de bern har te fiter ha en set ôf.
– Master Digi. Dy’t oars net lesjaan wol as mei de kompjûter. Mar ja dizze skoalle hat mar 2 kompjûters.
Dan ferskynt in gewoane flotte master. Dit is de nije, hy hat sin oan syn wurk en it liket de bern skoan ta.
In tal bern hawwe tekst en fierder sjonge mei-elkoar tapslike ferskes.

Gjin Piet mar pizza

Piet en Bep ha in saak dy’t de lêste tiid net sa goed mear rint. Se binne dan ek út’e skroeven as se hearre dat se de haadpriis yn in lotterij wûn ha: ƒ25.000,-! No hoege se it personiel (Kee en Lodewyk) net dien te jaan, en sille se de saak ferbouwe, der in échte pizzeria fan meitsje. Dan komt harren yn’t sin dat se de suster fan Bep, Riek, noch ƒ 25.000,- skuldich binne. Riek wennet yn Grikelên. Omdat se altyd sein hat dat se net werom komt salang Bep by Piet bliuwt meitsje se harren dêr gjin soargen oer. Fansels komt Riek no krekt werom. Se hat heard dat Bep Piet der útsetten hat. Mar se hat ek noch in oar doel, har sinten, want se sit oan’e grûn. Fan har freon George (Sjors) wurdt ferwachte dat dy de sjarmeur wat úthingje sil tsjin Bep. Bep lit Piet ferdwine en Pedro opdrave as sjefkok. Allegear mei ien doel: mekoar bedonderje om de sinten. As “George”en “Pedro” op in jûn tegearre wat te bot yn’t waar sjoen ha, komme se der achter dat gjinien earlik spul spilet. Mei help fan Lodewyk, de tsjinstfaam en dochter Gina en freondinne wurdt der in plan opsteld om Riek en “George” te sjantearjen sadat Bep en Piet net hoege te beteljen.

Wat bisto leaflik

Hinke Tolsma wennet har hiele libben al op in âld boerespultsje. Hier hoecht se net te betjen, want de âldboer, eigner fan it pleatske, hie yn syn testamint opnimme litten dat se as tank foar trouwe tsjinst it rjocht fan wenjen hie. De erven sitte dêr wol mei, it pleatske kin no net mear frij fan bewenjen ferkocht wurde. De priis is dêrtroch net sa heech en dat laket Doede Rypstra, de swietwarefabrikant, wol ta. Hy keapet it boerspultsje op hânslach! Rypstra wol dalik mar gebrûk meitsje fan it pleatske, want hy siket rêst, mar dy rêst fynt er net! Noch slimmer.. it wurdt slim ûnrêstich om him hinne, Hinke dy’t okkult bejeftige is, makket Rypstra njonkenlytsen sa gek, dat er om fan har nuvere fratsen ôf te kommen it pleatske mar wei jout.
Doede Rypstra keart werom yn de skoat fan syn famylje en Piter Post hat lang om let sukses by Hinke.

Mem skriuwt in boek

Mem hat in foar har dwaan romantysk boek skreaun, mei patetysk taalgebrûk. In bytsje in “braaf” boek dus. Mem is fan plan it oan in útjouwer oan te bieden. Mar har dochters fine it manuskript en ék sy fine it te “braaf” en feroarje stikem wat wurden en sinnen, mar skriuwe der ék in oantal pikante details by. Mem wit hjir neat fan, it boek wurdt goed ûntfongen en sil ek ferfilme wurde. Mem út’skroeven; mar wit sy eins wol om hokker ferzje it giet?

Allinne út leafde

Barbara en Peter binne lokkich troud. De dei dat harren jonkje Billy berne wurdt feroaret it libben dramatysk. Billy hat in slimme spiersykte en sil nei in protte lijen jong stjerre. De âlden kinne dit net oansjen en sykje help by de dokters foar eutanasy, mar net ien wol helpe. Dan beslút Peter om it sels te dwaan, as Billy ferstoarn is jout Peter him oan by de plysje. Hy kriget finzenisstraf. As er wer frij komt geane Peter en Anne nei Spanje en besykje opnij te begjinnen. Mar it gelok is foarby. spanning, fertriet en twifels bliuwe, der oer prate slagget net. Yn Spanje krije se noch in famke, Anne, dy’t fan harren foarskiednis neat komt te witten, oant Peter komt te ferstjerren. Dan stiet der samar muoike Helen foar de doar. Sy hat de advertinsje dy’t Anne yn in Nederlânske krante setten hat lêzen en wol witte wat der bard is. Sy hat yn gjin 20 jier kontakt mei Barbara en Peter hân en wit dus ek net dat Anne berne is. De kâns dat Helen fertelle sil wat der foar Anne har berte bard is makket dat Barbara it no tiid fynt om de brief dy’t Peter foar Anna efterlitten hat, oan har lêze te litten.
Foar Anna in swiere slach as se alles oan’e weet komt. Mar ek foar Barbara is it slim om der efter te kommen dat Peter sûnder dat sy it wist troch in pil in ein oan syn libben makke hat. Mar it slimste is wol dat it har dúdlik wurdt dat Peter mei deselde twifel en eangst omrûn as sy en der net oer prate woe om’t er bang wie har sear te dwaan. Anne stiet achter de ideeen fan sawol har heit as har mem, hoe as dy ek binne.
In stik dêr’t in protte problematyk fan dizze tiid besprekber makke wurdt.